Je bouw- of infraproject vlottrekken met te weinig mensen? Dat kan!

Blog 1: De opdrachtgever als regisseur, geïntegreerde contracten in de hoofdrol

De opdrachtgever als regisseur, geïntegreerde contracten in de hoofdrol

‘Er komen nieuwe projecten aan, maar hoe pakken wij die aan met zo weinig mensen? We lopen nu vaak al uit in tijd en interne kosten. We kunnen mensen inhuren, maar of die oplossing houdbaar is…’

In deze reeks artikelen vertellen we, hoe jij je bouw- of infraprojecten vlottrekt met minder mensen, binnen de tijd en het budget.

Deel 1: weinig mensen, veel werk en ambities!

Te weinig mensen

Je hoort en leest het overal in de media: ook de bouwsector heeft een nijpend tekort aan personeel. Het wordt steeds moeilijker om projectteams te vormen. En dat probleem groeit de komende jaren.

De cijfers en trends achter de personeelstekorten

Onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) toont aan, dat 58% van de overheidsinstanties het aantrekken van nieuw personeel als groeiend probleem ziet.

De grootste krapte in de arbeidsmarkt is te wijten aan het vertrek van mensen die met pensioen gaan en het gebrek aan nieuw gekwalificeerd personeel. Bovendien gaat veel kennis verloren. Hierdoor neemt de werkdruk verder toe: ruim 80% van de overheidsinstanties ziet dit als (groot) probleem!

Deze krapte op de arbeidsmarkt is breder dan de bouwsector. Ook andere sectoren kampen hiermee, zoals het onderwijs (wat we op termijn kunnen voelen op de werkvloer) en de zorg. Zo zijn er 70.000 vacatures in technische beroepen en 15.000 in de ICT (bron: RTL-Z, oktober 2019).

Niet alleen de overheid ziet dit als probleem. Ook het bedrijfsleven maakt zich zorgen. Het (groeiende) gebrek aan gekwalificeerd personeel drukt onder andere op de economische groei, de woningmarkt en de kwaliteit van de gezondheidszorg.

Groeiend aantal bouw- en infraprojecten

Aan de andere kant groeit het aantal projecten in bouw en infra.

En de cijfers liegen er niet om:

  • Bouw en infra groeit met meer dan 20.000 banen in 2019, waardoor de spanning op arbeidsmarkt toeneemt (cijfers CBS)
  • Er is een woningtekort door bevolkingsgroei en kleinere huishoudens. Er zijn 50.000 – 75.000 nieuwbouwwoningen per jaar nodig (1)
  • De verduurzaming van woningen en gebouwen gaat ondertussen door: 200.000 gebouwen en woningen per jaar moeten gasvrij gemaakt om de ambitie te halen in 2050 gasvrij te zijn (2) Dat zijn 1.000 gebouwen per werkdag!). Dat vraagt ook isolatiemaatregelen, naast de technische instalaties!
  • Bij het kiezen voor gasvrij wonen en werken horen ook alle aanpassingen aan het energienetwerk, zoals de realisatie van smart grids, het aansluiten van windparken op zee en aanpassingen aan het energienetwerk
  • RWS heeft 1.000 viaducten, sluizen, bruggen en tunnels die gerenoveerd of vernieuwd moeten worden in de komende 20 – 25 jaar. Dat zijn ca. 40 – 50 projecten per jaar.
  • Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) wil gemiddeld 500 miljoen per jaar uitgeven aan dijkversterkingen tot 2030

En dit is nog maar een selectie met voorbeelden, die recent in het nieuws waren.

Kort samengevat: veel werk en hoge ambities het komende decennium!

Minder mensen en meer werk?

Veel organisaties kampen nu al met een tekort aan gekwalificeerde medewerkers en hebben moeite personeel vast te houden. Wij zien, dat tekorten vaak worden opgevuld met tijdelijke inhuur.

In onze visie wordt er echter te weinig gewerkt aan het verminderen van de benodigde inzet van het eigen personeel. En, omdat aannemers ook met tekorten kampen, het verminderen van de benodigde inzet van personeel op álle projectfasen (dus ook van de opdrachtnemer). Hiermee los je meer op dan alleen het probleem op de korte termijn en trek je het breder dan projectniveau.

Dat begint met het helder kiezen wat je als opdrachtgever zelf moet doen (bijvoorbeeld vanuit wettelijke verantwoordelijkheden) en te bepalen waar je goed in bent. De werkzaamheden die je niet persé zelf hoeft te doen en waar je niet goed in bent, leg je beter neer bij derden. In onze ogen zijn scherpe keuzes hierin onvermijdelijk en moeten opdrachtgevers kiezen voor regisserend opdrachtgeverschap.

Vertaald naar bouw- en infraprojecten (waar het personeelstekort extra groot is): leg als opdrachtgever meer werk neer bij de marktpartijen. Dit leidt tot een toenemend gebruik van geïntegreerde contracten. Immers, in een geïntegreerd contract leg je een integrale vraag bij een opdrachtnemer neer, waardoor je de ketensamenwerking beter inzet.

Literatuur toont aan dat een goed uitgevoerd geïntegreerd contract (uitgaande van Design & Build) gemiddeld 30% sneller is in de uitvoering van het ontwerp en de realisatie ervan, 6% goedkoper is dan werken met een bestek, inclusief de daarbij behorende besparing op projectmanagement- en engineeringkosten van minimaal 20% (3).

Let hierbij wel op het vetgedrukte “een goed uitgevoerd geïntegreerd contract”, want daar schort het nogal eens aan en daarop komen we in een latere blog op terug!

Kortom, het is alle hens aan dek als je efficiënter wilt omgaan met de tijd van schaarse medewerkers! In de volgende blogs vertellen we je hoe je met minder mensen je projecten toch tot een goed einde brengt, op tijd en binnen het budget. Waarin de toepassing van geïntegreerde contracten een grote rol heeft.

Over de auteurs: Steven Bookelmann en Louis Jurjus zijn adviseur, trainer en coach op het gebied van inkoop en toepassen van geïntegreerde contracten.

 

naar overzicht blogs 

(1) bron: op basis van CBS/PBL-regionale bevolkings- en huishoudensprognose tot 2025
(2) bron: EIB congres 2018
(3) bron (onder andere): Victor Sanvido & Mark Konchar (April 1998). “Project Delivery Systems: CM at Risk, Design-Build, Design-Bid-Build”. Construction Industry Institute Research Report: 133–11.